Γιατί εξαφανίζεται το ροζ από τις διάσημες λίμνες της Αυστραλίας;

Οι ροζ λίμνες της Αυστραλίας είναι από τα πιο εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα του πλανήτη. Με τα εντυπωσιακά τους χρώματα που κυμαίνονται από απαλό ροζ έως έντονο κόκκινο, αυτές οι αλμυρές λίμνες δεν είναι μόνο μαγευτικές στο μάτι, αλλά και μοναδικά οικοσυστήματα με επιστημονική αξία.

Οι περισσότερες ροζ λίμνες βρίσκονται στη Δυτική Αυστραλία και είναι γεωλογικά κατάλοιπα αρχαίων ποταμών που υπήρχαν πριν από πάνω από 15 εκατομμύρια χρόνια. Καθώς αυτοί οι ποταμοί εξαφανίστηκαν, δημιουργήθηκαν κλειστά σώματα νερού που σταδιακά εξατμίστηκαν, αφήνοντας πίσω υπερσυγκεντρωμένο αλάτι.

Οι υψηλές συγκεντρώσεις αλατιού δημιούργησαν τις κατάλληλες συνθήκες για την ανάπτυξη αλγών και βακτηρίων όπως η Dunaliella salina και ο Salinibacter ruber. Οι μικροοργανισμοί αυτοί παράγουν βήτα-καροτένιο, μια φυσική χρωστική ουσία που προστατεύει από την υπεριώδη ακτινοβολία και δίνει στις λίμνες τη χαρακτηριστική τους ροζ απόχρωση.

Παρά την ανθεκτικότητα των οργανισμών που ζουν σε αυτά τα ακραία περιβάλλοντα, οι ροζ λίμνες είναι ευάλωτες σε αλλαγές στην αλατότητα. Έντονες βροχοπτώσεις, όπως εκείνες που έπληξαν τη λίμνη Hillier το 2022, μπορούν να μειώσουν τη συγκέντρωση αλατιού, αλλοιώνοντας το οικοσύστημα. Η λίμνη Hillier έχασε το ροζ της χρώμα και έγινε μπλε-γκρι, αλλά οι επιστήμονες αισιοδοξούν ότι θα επανέλθει μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Αντίθετα, η γνωστή Pink Lake κοντά στο Esperance έχει υποστεί μόνιμη αλλοίωση. Η εντατική εξόρυξη αλατιού για εμπορικούς σκοπούς επί έναν αιώνα εξάντλησε τα αποθέματα αλατιού, καθιστώντας αδύνατη την επιβίωση των ροζ μικροοργανισμών. Οι ειδικοί εξετάζουν την πιθανότητα τεχνητής επαναφοράς της αλατότητας, αντλώντας αλάτι από γειτονικές λίμνες.

Οι ροζ λίμνες δεν είναι απλώς τουριστικά αξιοθέατα. Αποτελούν σημαντικά οικοσυστήματα για μεταναστευτικά πουλιά και σπάνια είδη όπως οι αρτεμίες και τα σαλιγκάρια αλμυρών λιμνών. Επιπλέον, οι ακραίες συνθήκες που επικρατούν εκεί παρέχουν στοιχεία για την πιθανή ύπαρξη ζωής σε εξωγήινους πλανήτες, όπως ο Άρης.

Όπως σημειώνει ο Angus Lawrie, βιολόγος του Πανεπιστημίου Curtin, «οι ροζ λίμνες φιλοξενούν μερικούς από τους πιο ανθεκτικούς οργανισμούς στον πλανήτη — και αυτό τις καθιστά εξαιρετικά πολύτιμες για τη μελέτη της ζωής σε ακραίες συνθήκες».

Οι ροζ λίμνες της Αυστραλίας συνδυάζουν φυσική ομορφιά, επιστημονικό ενδιαφέρον και περιβαλλοντική ευαισθησία. Είναι στο χέρι μας να προστατεύσουμε αυτά τα σπάνια οικοσυστήματα, ώστε να συνεχίσουν να μας εμπνέουν και να μας διδάσκουν για τις δυνατότητες της ζωής — εντός και εκτός Γης.