Πώς τα ηφαιστειακά ρήγματα μας φέρνουν πιο κοντά στην εξωγήινη ζωή;

Η αναζήτηση για εξωγήινη ζωή έχει στραφεί τα τελευταία χρόνια πέρα από τον Άρη, προς τα παγωμένα φεγγάρια του εξωτερικού ηλιακού μας συστήματος. Ένα από τα πιο υποσχόμενα σώματα για ανακάλυψη ζωής είναι ο Ευρώπη — ένας δορυφόρος του Δία με παγωμένη επιφάνεια και, όπως πιστεύουν οι επιστήμονες, έναν τεράστιο υπόγειο ωκεανό.

Η Ευρωπαϊκή Αποστολή JUICE (JUpiter ICy moons Explorer) και η Αμερικανική Europa Clipper είναι καθ’ οδόν προς το σύστημα του Δία με σκοπό να ερευνήσουν αυτόν τον υπόγειο ωκεανό και να εντοπίσουν πιθανές ενδείξεις ζωής.

Οι επιστήμονες έχουν εμπνευστεί από ένα φαινόμενο στη Γη: τα υποθαλάσσια υδροθερμικά ρήγματα — ηφαιστειακά ανοίγματα στο βυθό των ωκεανών όπου καυτά αέρια και μεταλλικά στοιχεία εκλύονται στο σκοτάδι και την απουσία οξυγόνου. Εκεί ζουν μικροοργανισμοί, γνωστοί ως εξτρεμόφιλα, που έχουν την ικανότητα να επιβιώνουν σε ακραίες συνθήκες. Αυτή η μορφή ζωής θεωρείται πιθανό μοντέλο για το πώς μπορεί να μοιάζει η ζωή στον Ευρώπη.

Ο Δρ. James Holden, μικροβιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης, έλαβε πρόσφατα χρηματοδότηση $621,000 από τη NASA για να μελετήσει αυτούς τους μικροοργανισμούς. Η έρευνά του επικεντρώνεται στο πώς αυτοί οι οργανισμοί παράγουν ενέργεια χρησιμοποιώντας ένζυμα που λέγονται υδρογενάσες, και πώς διαφορετικές χημικές διεργασίες επηρεάζουν τη λειτουργία τους.

“Αν υπάρχει ζωή στον Ευρώπη, θα μπορούσε να μοιάζει με τα μικρόβια που βρίσκουμε στα ηφαιστειακά ρήγματα της Γης,” δήλωσε ο Holden.

Αν και ο Ευρώπη διαφέρει σημαντικά από τη Γη – έχει διαφορετική χημεία, βαρύτητα και μέγεθος – οι επιστήμονες θεωρούν ότι παρόμοιες συνθήκες μπορούν να στηρίξουν παρόμοιες μορφές ζωής. Στη Γη, τα εξτρεμόφιλα χρησιμοποιούν το υδρογόνο, τον σίδηρο και το θείο για να παράγουν ενέργεια. Στον Ευρώπη, όμως, οι ποσότητες υδρογόνου και η χημική του διαθεσιμότητα ίσως να είναι διαφορετικές, άρα και οι μορφές ζωής ενδεχομένως να έχουν αναπτύξει άλλους μηχανισμούς επιβίωσης.

Η ανακάλυψη ζωής σε έναν τέτοιο εξωγήινο ωκεανό θα ήταν επαναστατική, αλλά το πρώτο βήμα είναι η κατανόηση της ζωής εδώ στη Γη. Μελετώντας τα μικρόβια στα βάθη των ωκεανών μας, μπορούμε να προετοιμαστούμε καλύτερα για τις εκπλήξεις που ίσως μας επιφυλάσσει ο Ευρώπη.

Η έρευνα για εξωγήινη ζωή περνάει πλέον μέσα από τα βάθη των δικών μας ωκεανών. Τα υποθαλάσσια ηφαιστειακά ρήγματα αποτελούν το κλειδί για την κατανόηση όχι μόνο της προέλευσης της ζωής στη Γη, αλλά και της πιθανής ύπαρξής της πέρα από αυτήν. Οι αποστολές JUICE και Europa Clipper αναμένεται να φέρουν πολύτιμα δεδομένα μέσα στα επόμενα χρόνια, και οι ερευνητές όπως ο Holden προετοιμάζονται ήδη για το τι μπορεί να ανακαλυφθεί.