Coober Pedy: Η υπόγεια πόλη της Αυστραλίας

Η Αυστραλία είναι γεμάτη τοπία που κόβουν την ανάσα, αλλά λίγα μέρη έχουν προκαλέσει τόσο δέος και περιέργεια όσο η Coober Pedy. Σε μια από τις πιο άνυδρες και αφιλόξενες εκτάσεις της χώρας, ξεπροβάλλει μια πόλη που μοιάζει εξωπλανητική. Η Coober Pedy δεν είναι απλώς ένας σταθμός στον χάρτη της Νότιας Αυστραλίας.

Είναι μια εμπειρία ανακάλυψης για όποιον την επισκέπτεται, είναι ένας κόσμος υπόγειος.

Η Coober Pedy βρίσκεται περίπου 850 χιλιόμετρα βόρεια της Αδελαΐδας, στην αχανή αυστραλιανή ενδοχώρα. Το όνομά της προέρχεται από λέξεις της γλώσσας των Αβορίγινων που σημαίνουν «άνθρωπος με τρύπα στο έδαφος», κάτι που σήμερα μοιάζει προφητικό.

Το κλίμα είναι ακραίο: καλοκαίρια με θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους σαράντα πέντε βαθμούς Κελσίου και χειμώνες που, αν και πιο ήπιοι, φέρνουν κρύες νύχτες. Η άνυδρη αυτή γη, που για πολλούς θα ήταν ακατοίκητη, έγινε το σκηνικό για μια από τις πιο πρωτότυπες προσαρμογές του ανθρώπου στη φύση.

Η ιστορία της Coober Pedy ξεκινά το 1915, όταν ο δεκατετράχρονος Willie Hutchison ανακάλυψε τα πρώτα κομμάτια πολύχρωμου οπάλιου στην περιοχή. Ο οπάλιος, ένας από τους πιο εντυπωσιακούς πολύτιμους λίθους στον κόσμο, με την ικανότητά του να αντανακλά το φως σε όλο το φάσμα των χρωμάτων, έγινε αμέσως περιζήτητος.

Η ανακάλυψη αυτή προσέλκυσε πλήθος μεταναστών και τυχοδιωκτών από κάθε γωνιά του πλανήτη. Η Coober Pedy εξελίχθηκε σύντομα στην πρωτεύουσα του οπάλιου και μέχρι σήμερα παράγει το μεγαλύτερο ποσοστό του παγκόσμιου οπάλιου.

Αν ο οπάλιος ήταν η πρώτη ανακάλυψη, η δεύτερη –ίσως πιο εντυπωσιακή– ήταν η ιδέα της υπόγειας ζωής. Αντιμέτωποι με την αφόρητη ζέστη, οι κάτοικοι βρήκαν λύση σκάβοντας καταφύγια μέσα στον μαλακό βράχο της περιοχής. Έτσι γεννήθηκαν οι περίφημες dugouts: σπίτια σκαμμένα στο έδαφος, που προσφέρουν θερμοκρασίες δροσερές το καλοκαίρι και ζεστές τον χειμώνα. Σήμερα, περισσότερα από τα δύο τρίτα των κατοίκων της Coober Pedy ζουν σε υπόγεια σπίτια.

Και δεν πρόκειται για απλά σπήλαια· πολλά από αυτά διαθέτουν σύγχρονες ανέσεις, ευρύχωρα δωμάτια και ακόμη και πολυτελείς διακοσμήσεις. Η υπόγεια ζωή δεν περιορίζεται μόνο στις κατοικίες. Εκκλησίες, μπαρ, καταστήματα και ξενοδοχεία λειτουργούν κάτω από την επιφάνεια, δημιουργώντας ένα μοναδικό αίσθημα πως περπατάς σε μια παράλληλη πόλη κρυμμένη κάτω από την έρημο.

Η Coober Pedy δεν είναι απλώς μια πόλη με υπόγεια σπίτια∙ είναι μια ολόκληρη κοινωνία που ζει και αναπνέει κάτω από την επιφάνεια της γης. Οι κάτοικοι ξυπνούν σε δωμάτια χωρίς παράθυρα, όπου το φως του ήλιου δεν φτάνει ποτέ.

Αντί για κουρτίνες, χρησιμοποιούν ηλεκτρικό φωτισμό για να μιμηθούν την εναλλαγή ημέρας και νύχτας. Τα σπίτια, σκαλισμένα μέσα στον μαλακό βράχο, παραμένουν σταθερά στους είκοσι δύο με είκοσι τέσσερις βαθμούς όλο τον χρόνο. Δεν χρειάζονται κλιματισμό ούτε θέρμανση, κάτι που σε μια έρημο με ακραίες θερμοκρασίες είναι ανεκτίμητο. Πολλοί χώροι είναι ευρύχωροι, με σαλόνια, υπνοδωμάτια και αποθηκευτικούς χώρους, σαν κανονικά σπίτια, μόνο που βρίσκονται σκαμμένα σε λόφους.

Η υπόγεια ζωή επεκτείνεται και στις κοινωνικές δραστηριότητες. Εκκλησίες με περίτεχνα σκαλισμένα τέμπλα, μπαρ που θυμίζουν κατακόμβες, καταστήματα και ακόμα και μουσεία λειτουργούν κάτω από την επιφάνεια. Για τους ντόπιους, είναι κάτι φυσιολογικό∙ για τον επισκέπτη όμως μοιάζει με είσοδο σε έναν μυστικό, παράλληλο κόσμο. Η αίσθηση είναι μοναδική: σιωπή, σταθερή δροσιά και μια ατμόσφαιρα που θυμίζει υπόγειο καταφύγιο, αλλά με την άνεση ενός σύγχρονου σπιτιού. Δεν είναι τυχαίο που πολλοί επισκέπτες περιγράφουν την εμπειρία σαν να ζουν σε άλλη διάσταση.

Εδώ ζουν άνθρωποι από περισσότερες από σαράντα πέντε εθνικότητες. Ο καθένας έφερε μαζί του παραδόσεις, κουζίνες και ιστορίες. Αυτή η συνύπαρξη διαφορετικών πολιτισμών έδωσε στην πόλη έναν χαρακτήρα ανοιχτό, αλλά και ιδιόρρυθμο.

Η εξωπλανητική εμφάνιση του τοπίου έκανε την Coober Pedy αγαπημένο προορισμό για σκηνοθέτες. Ταινίες όπως το Mad Max: Beyond Thunderdome, το Pitch Black με τον Vin Diesel και το Priscilla, Queen of the Desert αξιοποίησαν τα σουρεαλιστικά σκηνικά της περιοχής.

Δεν είναι τυχαίο που πολλοί λένε ότι η Coober Pedy μοιάζει περισσότερο με επιφάνεια άλλου πλανήτη παρά με πόλη της Γης. Εδώ, η τέχνη ανακαλύπτει το ιδανικό σκηνικό για να αφηγηθεί ιστορίες που ξεφεύγουν από το συνηθισμένο.

Η Coober Pedy είναι μια ζωντανή απόδειξη ότι οι άνθρωποι μπορούν να μεταμορφώσουν το πιο αφιλόξενο περιβάλλον σε κατοικήσιμο τόπο, αρκεί να έχουν φαντασία και επιμονή.