Πώς το TikTok κρατάει τους χρήστες καθηλωμένους για ώρες;

Σε έναν κόσμο όπου η πληροφορία ρέει ασταμάτητα, οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης διαμορφώνουν καθημερινά τη συμπεριφορά και τις συνήθειές μας.

Το TikTok, με τη μοναδική του ικανότητα να προβάλλει περιεχόμενο προσαρμοσμένο στις προσωπικές προτιμήσεις του κάθε χρήστη, έχει κερδίσει την προσοχή εκατομμυρίων χρηστών σε όλο τον κόσμο.

Αλλά πόσο εύκολα η καθημερινή μας περιήγηση μπορεί να μετατραπεί σε συνήθεια ή ακόμα και σε εξάρτηση;

Περισσότεροι από 800 Αμερικανοί χρήστες του TikTok μοιράστηκαν τα δεδομένα χρήσης τους με την Washington Post, επιτρέποντας στους δημοσιογράφους να αναλύσουν πώς η εφαρμογή δημιουργεί συνήθειες και αυξάνει τον χρόνο που οι χρήστες ξοδεύουν καθημερινά στην πλατφόρμα. Η συλλογή δεδομένων περιλάμβανε περίπου 15 εκατομμύρια βίντεο που προβάλλονταν σε 1.100 χρήστες κατά τη διάρκεια έξι μηνών το 2024.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι ακόμη και οι πιο περιστασιακοί χρήστες αρχίζουν να αφιερώνουν πολύ περισσότερη ώρα στο TikTok. Αρχικά, οι χρήστες που ξόδευαν περίπου 30 λεπτά την ημέρα στην εφαρμογή αυξήσαν τον χρόνο τους κατά 40% μέσα σε μία εβδομάδα, φτάνοντας κατά μέσο όρο τα 45 λεπτά την ημέρα.

Μετά από πέντε μήνες, οι περιστασιακοί χρήστες έφτασαν να ξοδεύουν περισσότερα από 70 λεπτά καθημερινά, ενώ οι ισχυροί χρήστες συνέχισαν να αφιερώνουν πάνω από τέσσερις ώρες την ημέρα.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν τρεις βασικές καθημερινές μεταβλητές για κάθε χρήστη: τον χρόνο παρακολούθησης βίντεο, τη συχνότητα ανοίγματος της εφαρμογής και την ταχύτητα μετάβασης στο επόμενο βίντεο. Τα δεδομένα έδειξαν ότι οι χρήστες άνοιγαν την εφαρμογή πιο συχνά και έκαναν swipe πιο γρήγορα όσο περνούσε ο χρόνος, γεγονός που υποδηλώνει αυξανόμενη συνήθεια και εξάρτηση από την πλατφόρμα.

Ο αλγόριθμος του TikTok προβάλλει περιεχόμενο προσαρμοσμένο στις προσωπικές προτιμήσεις του κάθε χρήστη, αυξάνοντας την ευχαρίστηση και τον χρόνο παραμονής στην εφαρμογή. Ειδικοί σε προϊόντα και ψυχολόγοι εξηγούν ότι η σχεδίαση της εφαρμογής, με την αδιάκοπη ροή βίντεο και την αίσθηση ελέγχου που έχουν οι χρήστες όταν κάνουν swipe, ενισχύει τη συμπεριφορά αυτή.

Έρευνες δείχνουν ότι η παρακολούθηση προσωπικών βίντεο ενεργοποιεί το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου, με παρόμοιο τρόπο όπως συμβαίνει με το χρήμα ή το φαγητό. Ταυτόχρονα, επηρεάζεται το δίκτυο αυτόματης λειτουργίας του εγκεφάλου, που σχετίζεται με μειωμένη αυτοσυγκράτηση και αυξημένη προδιάθεση για συμπεριφορές εξάρτησης.

Η υπερβολική χρήση του TikTok μπορεί να επηρεάσει την καθημερινή ζωή των χρηστών, καθώς μειώνεται ο χρόνος με φίλους και οικογένεια, αυξάνονται οι συμπεριφορές παραμέληση των άλλων λόγω κινητού και προκαλείται αυτόματη συμπεριφορά με γρήγορο swipe χωρίς συνειδητή σκέψη.

Χρήστες ανέφεραν ότι η συνεχής χρήση καθιστά δύσκολη τη συγκέντρωση, τη δημιουργία προσωπικών απόψεων και την παραγωγική σκέψη.

Όπως επισημαίνει η έρευνα, η σχεδίαση του TikTok στοχεύει στη βραχυπρόθεσμη ευχαρίστηση και όχι στη μακροπρόθεσμη ωφέλεια των χρηστών.

Το TikTok είναι μια εφαρμογή που, μέσω αλγορίθμου και σχεδιαστικών επιλογών, δημιουργεί συνήθεια, υπερκατανάλωση χρόνου και σε ορισμένες περιπτώσεις εξάρτηση. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί μπορεί να βοηθήσει τους χρήστες να χρησιμοποιούν την εφαρμογή με συνειδητό τρόπο και να προστατεύουν την ψυχική τους υγεία.

Η ανάλυση βασίζεται σε δεδομένα και στοιχεία που συγκέντρωσε η Washington Post από 1.100 χρήστες TikTok στις ΗΠΑ μεταξύ Απριλίου και Σεπτεμβρίου 2024, όπως δημοσιεύτηκε στις 7 Οκτωβρίου 2025.