Η παλαιότερη ανθρώπινη ζωγραφιά στον κόσμο βρέθηκε σε σπηλιά στην Ινδονησία

Το στένσιλ χεριού είναι ένα αρνητικό αποτύπωμα: κάποιος τοποθέτησε το χέρι του πάνω στον ασβεστολιθικό τοίχο και, στη συνέχεια, άπλωσε χρώμα γύρω του, σχηματίζοντας το περίγραμμα όταν το χέρι απομακρύνθηκε.

Οι αρχαιολόγοι και οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μια πολύ ακριβή μέθοδο ουρανίου‑θορίου (U‑series) για να χρονολογήσουν το λεπτό στρώμα ασβεστολιθικής πλάκας που είχε σχηματιστεί πάνω από το στένσιλ. Η μέτρηση της διάσπασης των ραδιενεργών στοιχείων έδειξε ότι αυτός ο υπερκείμενος γεωλογικός σχηματισμός έχει ηλικία τουλάχιστον 71.600 χρόνια, που σημαίνει πως το ίδιο το στένσιλ πρέπει να είναι τουλάχιστον 67.800 ετών.

Η εικόνα είναι σήμερα πολύ ξεθωριασμένη και δύσκολα ορατή με γυμνό μάτι, αλλά με ειδικές τεχνικές ψηφιακής ανίχνευσης οι ερευνητές μπόρεσαν να αποκαλύψουν αυτό το αρχαίο έργο τέχνης.

Η ανακάλυψη αυτή δεν είναι απλώς μια περίπτωση τυχαίας γραφής σε σπηλιά, αποτελεί ξεκάθαρη απόδειξη ότι οι πρώιμοι άνθρωποι είχαν ικανότητες σύμβολων και έκφρασης πολύ νωρίτερα από ό,τι πιστεύαμε, ενώ η χρήση κόκκινου χρώματος και στένσιλ δείχνει όχι απλά διακόσμηση, αλλά πιθανή συμμετοχή σε κοινωνικές ή τελετουργικές δραστηριότητες

Ακόμη και η ίδια η μορφή της εικόνας, υποδηλώνουν πως δεν ήταν απλά αποτύπωση ενός χεριού, αλλά μια προσπάθεια καλλιτεχνικής τροποποίησης ή σύμβολου με πιθανή σημασία.

Πριν από αυτή την ανακάλυψη, ένα από τα παλαιότερα γνωστά παραδείγματα προϊστορικής τέχνης ήταν ένα στένσιλ χεριού στην Ισπανία, χρονολογημένο στα περίπου 66.700 χρόνια, πιθανώς από Νεάντερταλ. Το στένσιλ από την Ινδονησία είναι περίπου 1.100 χρόνια παλαιότερο.

Παράλληλα, σε άλλες περιοχές της Ινδονησίας έχουν βρεθεί επίσης πολύ αρχαίες βραχογραφίες, όπως ζωγραφιές ζώων ηλικίας πάνω από 50.000 χρόνια, κοντά στο ίδιο νησί, που δείχνουν πώς αυτή η περιοχή ήταν μια ανθηρή πηγή πρώιμης ανθρώπινης τέχνης.

Η ανακάλυψη αυτή έχει σημαντικές επιπτώσεις, ακόμα και πέρα από τον κόσμο της τέχνης: υποστηρίζει την άποψη ότι σύγχρονοι άνθρωποι (Homo sapiens) μπορεί να είχαν φτάσει στην περιοχή της Αυστραλίας περίπου πριν από 65.000 χρόνια ή και νωρίτερα.

Η γεωγραφική θέση του Σουλαουέσι (Wallacea), ανάμεσα στις ηπείρους Ασίας και Αυστραλίας, σημαίνει ότι οποιαδήποτε παρουσία ανθρώπων εκεί απαιτούσε να διασχίσουν θαλάσσιες διαδρομές, υποδηλώνοντας ότι ήδη πριν από περίπου 70.000 χρόνια οι πρόγονοί μας είχαν αναπτύξει τουλάχιστον βασικές ναυτικές ικανότητες.

Αυτό ενισχύει την ιδέα ότι η ανθρώπινη μετανάστευση στην Αυστραλία και την Ωκεανία δεν ήταν τυχαίο γεγονός, αλλά προγραμματισμένη και οργανωμένη διαδικασία.

Παρόλο που η μελέτη χρονολόγησης θεωρείται πολύ αξιόπιστη, μερικοί επιστήμονες επισημαίνουν πως η απευθείας χρονολόγηση της τέχνης είναι ακόμα δύσκολη, και επομένως κάποιες παράμετροι μπορεί να επανεξεταστούν μελλοντικά.

Η διατήρηση αυτού του μνημείου δεν είναι μόνο επιστημονική προτεραιότητα, αλλά και πολιτιστική κληρονομιά για την ανθρωπότητα, καθώς προσφέρει μοναδική ματιά στον τρόπο που οι πρώιμοι άνθρωποι σκέφτονταν, επικοινωνούσαν και δημιουργούσαν.