Το φαινόμενο «Breaking Bad» δεν είναι τηλεοπτικό μόνο, η επιστήμη το επιβεβαιώνει

Από το Geekforgreeks

Όταν το Breaking Bad έκανε πρεμιέρα, πολλοί θεώρησαν την ιστορία του καθηγητή χημείας που γίνεται παραγωγός ναρκωτικών εξαιρετικά ακραία και φανταστική.

Σήμερα, όμως, η επιστήμη δείχνει ότι σε μερικές περιπτώσεις η πραγματική ζωή μπορεί να φτάνει σε παρόμοιες ακραίες καταστάσεις. Μελέτες δείχνουν ότι μια σοβαρή ασθένεια, όπως ο καρκίνος, μπορεί να αλλάξει σημαντικά την οικονομική και ψυχολογική ισορροπία ενός ανθρώπου και να τον οδηγήσει σε συμπεριφορές που κανονικά δεν θα έκανε.

Μια πρόσφατη μελέτη οικονομικών και κοινωνικών επιστημόνων, με κοινωνική, οικονομική και ποινική διάσταση, εξέτασε περισσότερες από 360.000 περιπτώσεις διαγνώσεων καρκίνου στη Δανία από το 1980 έως το 2018.

Συνέδεσε τα αρχεία υγείας με τα ποινικά αρχεία των ίδιων ανθρώπων, συγκρίνοντας ανθρώπους που είχαν διαγνωστεί με καρκίνο με ομοιογενείς ομάδες που δεν είχαν διαγνωστεί ακόμη.

Το βασικό εύρημα ήταν εντυπωσιακό: η πιθανότητα διάπραξης κάποιου αδικήματος αυξήθηκε κατά περίπου 14% μετά από μια διάγνωση καρκίνου σε σχέση με όσους δεν είχαν διαγνωστεί. Αυτή η αύξηση δεν ήταν βραχύβια, διατηρήθηκε επί πολλά χρόνια μετά τη διάγνωση.

Η ανάλυση των ερευνητών δείχνει ότι υπάρχουν τουλάχιστον δύο βασικοί μηχανισμοί πίσω από αυτό το φαινόμενο:

• Οικονομικές Επιπτώσεις και Έλλειψη Εισοδήματος

Ο καρκίνος συχνά καταστρέφει την ικανότητα του ατόμου να εργάζεται πλήρως, μειώνει το εισόδημα, και αυξάνει τα έξοδα. Ακόμα και σε χώρες με ισχυρά συστήματα κοινωνικής πρόνοιας, όπως η Δανία, αυτοί οι αντίκτυποι μπορεί να είναι σοβαροί, πόσο μάλλον σε χώρες με λιγότερη κοινωνική κάλυψη.

Αυτό σημαίνει ότι κάποιοι άνθρωποι μπορεί να στρέφονται προς παράνομες δραστηριότητες ως μέσο επιβίωσης ή συμπλήρωσης εισοδήματος, όχι από κακία, αλλά από απελπισία ή ανάγκη.

• Η Ψυχολογική Επίδραση και η Αντίληψη του Κινδύνου

Ένα εξίσου ενδιαφέρον στοιχείο της μελέτης είναι πως η πρόβλεψη για τη διάρκεια ζωής επηρεάζει τη συμπεριφορά. Όταν κάποιος έχει σοβαρή πτώση στην πιθανότητα επιβίωσης, η απειλή μελλοντικής τιμωρίας (π.χ., φυλάκισης) χάνει πολύ από την αποτρεπτική της επίδραση. Κάποιος που δεν περιμένει μια μακρά ζωή, δεν φοβάται την φυλάκιση.

Επιστημονικές αναλύσεις που ακολουθούν την Θεωρία του Ορθολογικού Εγκληματία δείχνουν ότι όταν το όφελος, οικονομικό ή ψυχολογικό, υπερβαίνει το αντίτιμο της πιθανής τιμωρίας, αυξάνεται η πιθανότητα παραβίασης του νόμου.

Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα είναι ότι η αύξηση δεν αφορά απλώς άτομα με ιστορικό παραβατικότητας. Αντίθετα, πολλοί ασθενείς χωρίς προηγούμενο ποινικό μητρώο άρχισαν να διαπράττουν για πρώτη φορά αδικήματα μετά τη διάγνωση.

Επιπλέον, η μελέτη όχι μόνο εντόπισε αύξηση σε οικονομικά εγκλήματα (κλοπές, απάτες), αλλά και σε μη οικονομικά εγκλήματα και βία, υποδηλώνοντας ότι οι αιτίες δεν εξαντλούνται στα χρήματα αλλά ότι παίζουν ρόλο ψυχολογικές πιέσεις και αποδιοργάνωση της ζωής.

Η ίδια έρευνα εξέτασε τι συμβαίνει όταν οι κοινωνικές υπηρεσίες περιορίζονται. Σε περιοχές όπου μειώθηκαν τα επιδόματα κοινωνικής πρόνοιας μετά από διοικητική μεταρρύθμιση, η αύξηση της εγκληματικότητας μετά από διάγνωση καρκίνου ήταν μεγαλύτερη, δείχνοντας ότι ένα ισχυρό κοινωνικό δίχτυ ασφάλειας μπορεί να μετριάσει αυτό το φαινόμενο.

Αν και η συγκεκριμένη μελέτη αφορά τη Δανία, η συζήτηση αποκτά παγκόσμια σημασία όταν λάβουμε υπόψη ότι οι διαγνώσεις καρκίνου αυξάνονται σταθερά σε όλο τον κόσμο, κυρίως λόγω γήρανσης των πληθυσμών και αλλαγών στον τρόπο ζωής.

Στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για παράδειγμα, ο καρκίνος θεωρείται από τις κύριες αιτίες θανάτου, και προβλέπεται πως η επίδρασή του στο προσδόκιμο ζωής και στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων θα ενταθεί τα επόμενα χρόνια.

Αυτό σημαίνει ότι οι κοινωνίες πρέπει να αντιμετωπίσουν όχι μόνο την ιατρική διάσταση της ασθένειας, αλλά και τη γενικότερη επίδρασή της στη ζωή, στην εργασία, στην ψυχική υγεία και, όπως δείχνουν τελευταία στοιχεία, στην κοινωνική συμπεριφορά.

Όχι, η επιστήμη δεν λέει ότι όλοι οι ασθενείς με καρκίνο γίνονται εγκληματίες. Αυτό θα ήταν ανακριβές, απλουστευτικό και ανεύθυνο. Αλλά υπάρχουν στατιστικά ισχυρές ενδείξεις ότι μια σοβαρή ασθένεια όπως ο καρκίνος μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αλλάξει σημαντικά τις οικονομικές, κοινωνικές και ψυχολογικές ισορροπίες ενός ανθρώπου. Και υπό αυτές τις συνθήκες, κάποιοι μπορεί να στρέφονται σε δραστηριότητες που παραβιάζουν το νόμο.

Η παλαιότερη ανθρώπινη ζωγραφιά στον κόσμο βρέθηκε σε σπηλιά στην Ινδονησία

Επιστήμονες ίσως βρήκαν DNA του Leonardo da Vinci σε σχέδιο 500 χρόνων