Φάρος της Αλεξάνδρειας: Ανασύρθηκαν γιγαντιαία τμήματα μετά από 1.600 χρόνια

Από το Geekforgreeks

Έπειτα από περισσότερα από 1.600 χρόνια σιωπής κάτω από τα νερά της Μεσογείου, ο Φάρος της Αλεξάνδρειας επανέρχεται στο προσκήνιο της ιστορίας.

Τεράστια αρχιτεκτονικά στοιχεία του μνημείου ανασύρθηκαν από τον βυθό του του Ανατολικού Λιμανιού της Αλεξάνδρειας, προσφέροντας την πιο ολοκληρωμένη φυσική επανεμφάνιση του μνημείου από την εποχή της κατάρρευσής του.

Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε υπό την επιστημονική καθοδήγηση της αρχαιολόγου και αρχιτέκτονος Isabelle Hairy, στο πλαίσιο ερευνών του CNRS της Γαλλίας. Τα νέα ευρήματα επιτρέπουν για πρώτη φορά την άμεση μελέτη βασικών δομικών στοιχείων της κεντρικής εισόδου του Φάρου, ενός από τα Επτά Θαύματα του αρχαίου κόσμου.

Πρόκειται για ογκώδεις λίθινες δοκούς, υπέρθυρα και κατώφλια από γρανίτη και ασβεστόλιθο, με κάθε τεμάχιο να αγγίζει σε βάρος τους 75 τόνους, αποτυπώνοντας το εντυπωσιακό μέγεθος και τη μηχανική τόλμη της αρχικής κατασκευής.

Η σημασία της ανακάλυψης δεν περιορίζεται στη θεαματικότητα της ανάσυρσης. Τα στοιχεία αυτά λειτουργούν ως αρχιτεκτονικά σημεία αναφοράς. Επειδή τα τμήματα της εισόδου καθορίζουν τη γεωμετρία και το αποτύπωμα ενός οικοδομήματος, επιτρέπουν στους ερευνητές να περιορίσουν τις υποθέσεις και να αναδομήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την τελική μορφή του μνημείου.

Ο Φάρος της Αλεξάνδρειας ανεγέρθηκε κατά την ελληνιστική περίοδο, πιθανότατα στα χρόνια του Πτολεμαίου Β΄, και για αιώνες αποτελούσε το φωτεινό ορόσημο που καθοδηγούσε με ασφάλεια τα πλοία προς το λιμάνι της πόλης.

Η μοίρα του άλλαξε έπειτα από διαδοχικούς ισχυρούς σεισμούς κατά τον Μεσαίωνα, οι οποίοι προκάλεσαν σταδιακή φθορά και τελικά την κατάρρευσή του. Τα γιγαντιαία δομικά του στοιχεία αποκολλήθηκαν σε διαφορετικές φάσεις, βυθίστηκαν στη θάλασσα και έμειναν διασκορπισμένα στον πυθμένα του λιμανιού, καλύπτοντας έκταση περίπου τεσσάρων στρεμμάτων.

Οι υποθαλάσσιες χαρτογραφήσεις ξεκίνησαν εδώ και δεκαετίες. Μέχρι το 2014 είχαν καταγραφεί σχεδόν 3.000 λίθινα τμήματα, ενώ μεταγενέστερες έρευνες ανέβασαν τον αριθμό κοντά στις 5.000 μονάδες. Το ρηχό βάθος της περιοχής διευκόλυνε τις καταδύσεις, ωστόσο η χαμηλή ορατότητα και η μετακίνηση της άμμου δυσχέραναν την τεκμηρίωση.

Πριν από κάθε ανύψωση, οι ερευνητές κατέγραψαν τα ευρήματα με φωτογραμμετρία, μια τεχνική που δημιουργεί τρισδιάστατα μοντέλα υψηλής ακρίβειας μέσω πολλαπλών φωτογραφιών από διαφορετικές γωνίες. Έτσι, κάθε πέτρα μετατράπηκε σε ψηφιακό αντικείμενο, με αποτυπωμένες φθορές, αυλακώσεις και οπές σύνδεσης.

Τα ίχνη αυτά αποκάλυψαν σημαντικές τεχνικές λεπτομέρειες. Οι κατασκευαστές φαίνεται πως χρησιμοποίησαν μεταλλικούς συνδέσμους αντί για παχιά κονιάματα, επιταχύνοντας την ανέγερση του έργου, η οποία εκτιμάται ότι ολοκληρώθηκε σε περίπου 15 χρόνια.

Επιπλέον, ορισμένοι γρανιτένιοι μονόλιθοι ενδέχεται να προέρχονταν από παλαιότερα αιγυπτιακά μνημεία, όπως περιοχές κοντά στο Abu Rawash, γεγονός που ανοίγει νέα συζήτηση για την ανακύκλωση δομικών υλικών στην αρχαιότητα.

Μετά τη σάρωση, τα δεδομένα ενσωματώνονται σε ένα δυναμικό ψηφιακό μοντέλο, ένα ψηφιακό δίδυμο του Φάρου. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι μηχανικοί δοκιμάζουν εικονικές συναρμογές, ελέγχουν στατικές αντοχές και προσομοιώνουν σεισμικά σενάρια που θα μπορούσαν να εξηγήσουν την κατάρρευση. Το ψηφιακό περιβάλλον επιτρέπει συγκρίσεις διαφορετικών εκδοχών χωρίς την ανάγκη φυσικής μετακίνησης των ογκωδών λίθων.

Η συντήρηση αποτελεί εξίσου κρίσιμο στάδιο. Η απότομη έκθεση των λίθων στον αέρα μπορεί να προκαλέσει κρυσταλλοποίηση αλάτων και νέες ρωγμές. Για τον λόγο αυτό, πολλές πέτρες καταγράφονται και επανατοποθετούνται στο νερό, όπου το σταθερό περιβάλλον λειτουργεί προστατευτικά.

Η επιστροφή αυτών των λίθων στο φως υπενθυμίζει πως η ιστορία συχνά παραμένει ζωντανή κάτω από την επιφάνεια, περιμένοντας τη στιγμή που θα αναδυθεί ξανά.

Η παλαιότερη ανθρώπινη ζωγραφιά στον κόσμο βρέθηκε σε σπηλιά στην Ινδονησία

Οι άγνωστοι κάτοικοι της Πομπηίας μετά την καταστροφή